Bài Test Dược Lý Số 5

Sinh khả dụng tương đối dùng để so sánh chế phẩm khác nhau (generic – biệt dược).

Mg²⁺ tạo phức chelat với macrolid → giảm hấp thu qua ruột.

Nhũ tương dầu trong nước có pha liên tục là nước, an toàn cho tiêm TM.

CYP450 nằm ở lưới nội chất trơn tế bào gan, giữ vai trò trung tâm trong chuyển hóa thuốc pha I.

AUC phản ánh mức độ phơi nhiễm toàn thân với thuốc, được tính bằng tích phân của đường cong nồng độ–thời gian. Về mặt sinh lý, AUC phụ thuộc liều dùng và độ thanh thải (CL): AUC = Dose/CL (tiêm TM).

Thuốc tẩy không được chứng minh làm giảm tỷ lệ tử vong hay cải thiện rõ rệt tiên lượng, chỉ giúp tăng thải trừ. Lạm dụng → mất nước, hạ K⁺, hạ Na⁺, rối loạn điện giải.

“Efferalgan 500 mg – viên sủi” → thể hiện dạng bào chế (viên sủi), ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ hòa tan – hấp thu (tăng nhanh hơn viên nén thường).

Số giấy phép nhập khẩu là thông tin hành chính, không bắt buộc in trên bao bì lưu hành; các mục còn lại liên quan truy xuất – an toàn thuốc.

Ngày sản xuất dùng để tính hạn dùng, liên quan đến độ ổn định dược chất và suy giảm hàm lượng theo thời gian.

Đặt hậu môn vẫn thuộc đường tiêu hóa, hấp thu qua tĩnh mạch trực tràng dưới, tránh một phần chuyển hóa qua gan lần đầu.

Luật Dược VN chỉ cho phép lưu hành thuốc đã được cấp số đăng ký, dù thuốc đó hợp pháp ở nước khác.

Fluoroquinolon tạo phức với Ca²⁺, Mg²⁺, Al³⁺, làm giảm hấp thu → sinh khả dụng giảm mạnh.

Thời gian bán thải phụ thuộc thể tích phân bố (Vd) và độ thanh thải (CL) → thuốc phân bố rộng và thải trừ chậm sẽ có t½ dài.

Quy định này áp dụng cho đơn thuốc gây nghiện, không phải đơn H thông thường.

Acid yếu ở pH thấp → dạng không ion hóa (HA) → khuếch tán thụ động qua màng sinh học tốt hơn.

ADR type A xuất phát từ cơ chế tác dụng dược lý quá mức, thường gặp, có thể phòng tránh bằng chỉnh liều.

Ngẫu nhiên hóa giúp phân bố đồng đều yếu tố gây nhiễu (tuổi, giới, bệnh nền) giữa các nhóm → khác biệt kết quả là do tác dụng thuốc, không phải yếu tố nền.

Viên nén thường không có lớp bao kiểm soát giải phóng → nhai/nghiền không làm thay đổi PK.

Lớp bao tan ở pH kiềm ruột → nhai/nghiền làm thuốc tiếp xúc acid dạ dày → mất tác dụng/kích ứng.

Dạng cốm giảm diện tích tiếp xúc ẩm → ổn định hóa học tốt hơn bột mịn.

Viên nang không bảo vệ niêm mạc tốt bằng viên bao tan ruột → vẫn có thể kích ứng.

Cây thuốc gắn liền tri thức sử dụng truyền thống, là nền tảng cho nghiên cứu hiện đại.

CCCD bố mẹ không liên quan an toàn dùng thuốc; tuổi và cân nặng quyết định liều.

Thuốc gây nghiện không được tự động nối tiếp đơn, mỗi đơn cần đánh giá lại đau và ADR.

Chất acetyl-SMX kém tan → kết tinh trong nước tiểu acid → sỏi thận.

Gắn protein cao → giảm lọc cầu thận → giảm thải trừ.

Chỉ thuốc tự do mới có tác dụng; dạng gắn protein là kho dự trữ cạnh tranh, bão hòa.

GSH liên hợp NAPQI – chất độc của paracetamol → bảo vệ gan.

Macroaggregate dùng trong xạ hình phổi → tạo tắc mao mạch có kiểm soát.

U máu gan có hồ máu tĩnh mạch → thuốc phóng xạ tập trung theo dòng máu.

Thuốc cổ truyền là dược liệu/bào chế theo phương pháp cổ truyền, không phải hóa dược.

Báo cáo ADR yêu cầu đầy đủ – chính xác – bảo mật – kịp thời.

PK = ADME → cơ thể xử lý thuốc thế nào.

t½ = 0,693 × Vd / CL → phụ thuộc độ thanh thải.

t½α phản ánh pha phân bố, không phải thải trừ.

Không đáp án nào mô tả đúng hepatic extraction ratio.

Vd là thể tích giả định, phản ánh mức phân bố mô.

Nhãn vỉ thường không in ngày SX, chỉ có HSD và số lô.

Tiêm TM không có kho dự trữ tại biên, thuốc vào thẳng tuần hoàn.

Chuẩn an toàn dùng số thập phân, tránh nhầm liều.

pH thấp → base yếu ion hóa → hấp thu kém (bẫy ion).

Chuyển hóa làm tăng phân cực → giảm hoạt tính, dễ thải trừ.

Dung dịch dễ gây kích ứng niêm mạc hơn dạng rắn.

Test nội bì (intradermal test) đưa thuốc vào lớp trung bì, nơi có nhiều tế bào mast, IgE, tế bào trình diện kháng nguyên → dễ quan sát phản ứng quá mẫn typ I (ban đỏ, sẩn phù). Tiêm sâu hơn (SC, IM, IV) sẽ không đánh giá đúng đáp ứng miễn dịch tại chỗ và tăng nguy cơ tai biến toàn thân.

Tứ khí mô tả xu hướng vận động của dược tính trong cơ thể: thăng (lên), giáng (xuống), phù (ra ngoài), trầm (vào trong) → quyết định hướng tác dụng của thuốc. Các đáp án khác là tứ tính (hàn–nhiệt–ôn–lương) và ngũ vị, không phải tứ khí.

Dược động học mô tả ADME (Absorption – Distribution – Metabolism – Excretion), tức là quá trình cơ thể hấp thu, phân bố, chuyển hóa và thải trừ thuốc, quyết định nồng độ thuốc theo thời gian.

AUC là diện tích dưới đường cong nồng độ–thời gian, phản ánh tổng lượng thuốc vào vòng tuần hoàn, phụ thuộc liều và sinh khả dụng.

t1/2 phụ thuộc Vd và CL (t1/2 = 0,693×Vd/CL), quyết định khoảng cách liều, thời gian đạt trạng thái ổn định.

Pha I tạo hoặc làm lộ nhóm chức (oxy hóa, khử, thủy phân). Liên hợp thuộc pha II nhằm tăng tính tan trong nước.

Gan (chuyển hóa → mật) và thận (lọc, bài tiết) là đường thải trừ chủ yếu, ảnh hưởng mạnh đến CL và t1/2.

Sinh khả dụng (F) là tỷ lệ liều vào được vòng tuần hoàn, bị ảnh hưởng bởi hấp thu và chuyển hóa qua gan lần đầu.

Thuốc khoảng điều trị hẹp (vd: heparin, insulin TM) cần duy trì nồng độ ổn định, tránh dao động gây độc hoặc mất tác dụng.

Chỉ thuốc tự do mới qua màng, gắn receptor. Gắn protein → kho dự trữ, giảm tác dụng tức thì.

Vd lớn → thuốc phân bố nhiều vào mô (lipid), Vd nhỏ → thuốc chủ yếu trong huyết tương.

CL là thể tích huyết tương được làm sạch thuốc trong 1 đơn vị thời gian, quyết định liều duy trì.

Công thức kinh điển cho thấy t1/2 tăng khi Vd tăng hoặc CL giảm (suy gan, suy thận).

Gắn protein không làm tăng tác dụng ngay, mà ngược lại làm giảm phần thuốc có hoạt tính.

Base yếu trong môi trường acid → dạng ion hóa, không khuếch tán thụ động qua màng.

Dạng giải phóng chậm giúp ổn định nồng độ huyết tương, tránh đỉnh–đáy gây độc hoặc giảm hiệu quả.

Trong cấp cứu cần tác dụng nhanh, dạng GP chậm làm chậm đạt nồng độ hiệu quả.