Bài Test Sinh Dục Sinh Sản Số 5

Siêu âm hình thái thai chuẩn nhất ở tuần 18–22, lúc các cơ quan đã hình thành đầy đủ.

Chửa trứng xâm nhập: một phần gai rau phù, xâm lấn cơ tử cung, khác với chửa trứng toàn phần (tất cả gai rau phù).

hCG duy trì hoàng thể tiết progesterone trong 3 tháng đầu, cấu trúc tương tự LH.

Thuốc tan trong nước, ít gắn protein, trọng lượng thấp dễ khuếch tán vào sữa mẹ.

Thuốc gắn protein ít → dạng tự do nhiều → qua rau thai dễ hơn.

Sertoli tiết inhibin B, ABP, yếu tố tăng trưởng, điều hòa toàn bộ sinh tinh.

Do không hòa nhập đoạn dưới ống Müller, tạo 2 sừng tử cung.

Âm đạo 2/3 trên phát sinh từ ống Müller.

Dây sinh dục nguyên phát gồm tế bào mầm + mô trung gian, là tiền thân tuyến sinh dục.

Hoàng thể thoái hóa → thể trắng khi không có thai.

Bao cao su là biện pháp hàng rào, ngăn tiếp xúc trực tiếp tinh dịch – niêm mạc → giảm lây HIV, lậu, giang mai, Chlamydia. Không bảo vệ tuyệt đối thai ngoài tử cung và viêm phần phụ.

IVF làm tăng nguy cơ chửa ngoài TC. Buồng tử cung trống + khối cạnh TC → nghi ngờ thai ngoài TC chưa vỡ → theo dõi sát HCG & SA.

Sinh tinh chưa bắt đầu ở trẻ sơ sinh → chưa có tinh bào I (xuất hiện từ dậy thì).

Tinh bào I là tế bào bước vào giảm phân, là giai đoạn trung gian để tạo tinh trùng trưởng thành.

Rau bám sâu (accreta/increta/percreta) → không bong được → băng huyết sau sinh → cắt TC cứu sống.

Chửa trứng bán phần thường là tam bội (69XXX/XXY) do thụ tinh bất thường.

Sảy thai sớm thường do bất thường di truyền phôi từ cả bố, mẹ hoặc cả hai.

G6PD không gây lệch bội NST phôi → không phải nguyên nhân sảy thai sớm.

Giao tử mất cân bằng do phân ly không đều → đa số phôi bất thường.

Tất cả giao tử đều mang NST 21 → 100% nguy cơ thai bất thường.

Buồng trứng có rốn ở mặt trong, nơi mạch máu và thần kinh đi vào. Mặt ngoài tiếp xúc ổ phúc mạc, mặt trong liên quan tử cung. Nhầm vị trí rốn → sai định hướng phẫu thuật

Tử cung ngả trước – gập trước giúp dẫn lưu dịch tốt, hạn chế ứ đọng → giảm nhiễm trùng; đồng thời tối ưu cho làm tổ và duy trì thai

Ống Muller tạo tử cung + 2/3 trên âm đạo

Do kháng insulin sinh lý thai kỳ → tăng ly giải mỡ

Tăng thể tích huyết tương > tăng HC → thiếu máu pha loãng

KSDG phản ánh bất thường dẫn lưu bạch huyết + tim mạch

Ở nửa sau pha nang noãn, estrogen tăng cao kéo dài → feedback dương lên vùng dưới đồi – tuyến yên, gây đỉnh LH, kích hoạt phóng noãn. Các tác dụng khác (niêm mạc, co bóp) là phụ.

Prolactin là hormone chính kích thích tổng hợp sữa tại tế bào biểu mô nang tuyến vú. Estrogen/progesterone phát triển tuyến nhưng ức chế tiết sữa khi còn cao.

Progesterone làm đặc – quánh – đặc dày dịch cổ tử cung, tạo “nút nhầy” → ngăn tinh trùng và vi khuẩn, bảo vệ thai.

Beta-hCG tăng chậm hoặc không tăng gấp đôi là đặc trưng CNTC. Theo dõi động học hCG giúp phân biệt CNTC tiến triển hay thoái triển.

Sau phóng noãn, nang trứng xẹp → hoàng thể, tiết progesterone duy trì pha hoàng thể và thai sớm.

Suy sinh dục nguyên phát là tổn thương tại tuyến sinh dục → LH/FSH tăng bù trừ, testosterone giảm.

Noãn bào I chưa giảm phân, ADN đã nhân đôi → 2n, 4c (2n kép).

Siêu âm là phương tiện đầu tay đánh giá khối u buồng trứng (kích thước, cấu trúc, dịch ổ bụng).

Siêu âm thấy ứ máu âm đạo, tử cung, buồng tử cung giãn → gợi ý tắc nghẽn bẩm sinh.

Dị tật cấu trúc hình thành sớm → sàng lọc tối ưu 11–13+6 tuần.

NT tăng phản ánh rối loạn dẫn lưu bạch huyết, tim mạch → liên quan bất thường NST.

Chửa trứng xâm nhập: chỉ một phần gai rau phù, xâm nhập cơ TC, hCG cao.

Ung thư nguyên bào nuôi xâm nhập mạch máu rất sớm → di căn phổi, não.

Dây sinh dục nguyên phát hình thành từ biểu mô trung bì trung gian xâm nhập vào TB sinh dục nguyên thủy (PGC) → nền tảng phát triển tinh hoàn/buồng trứng.

Trứng rỗng nhân được tinh trùng thụ tinh rồi nhân đôi NST của bố → 46XX/46XY hoàn toàn từ bố → không có mô thai.

Tăng sinh nguyên bào nuôi → tắc dẫn lưu → phù nước toàn bộ gai rau, không có mạch máu thai.

Ung thư nguyên bào nuôi rất giàu mạch → di căn máu sớm (phổi, não).

Ống Muller đoạn dưới không hòa nhập → tử cung hai sừng (cornuate).

Gồm nội mô mao mạch, màng đáy, mô kẽ, màng đáy ống sinh tinh, tight junction Sertoli → bảo vệ tinh trùng khỏi miễn dịch.

Giảm albumin → tăng thuốc dạng tự do, thay đổi phân bố & độc tính.

Sừng tử cung là nơi nối tử cung – vòi tử cung – dây chằng tròn – dây chằng riêng buồng trứng. Âm đạo không liên quan giải phẫu trực tiếp → loại trừ.

Đoạn bóng vòi tử cung là nơi thụ tinh → nếu nhu động vòi giảm (viêm, sẹo, dính), phôi không di chuyển về buồng tử cung → làm tổ ngay tại đây → CNTC.

Cơ thành bụng co khi gắng sức – rặn – đại tiện – sinh đẻ, không có vai trò nén tạng khi hít thở bình thường (vai trò chính của cơ hoành).

Gồm: (1) nội mô mao mạch, (2) mô kẽ, (3) màng đáy ống sinh tinh, (4) màng đáy TB Sertoli, (5) liên kết chặt TB Sertoli → bảo vệ tinh trùng khỏi hệ miễn dịch.

Sinh tinh gồm: nguyên phân → giảm phân I → giảm phân II → biệt hoá. TB Sertoli điều hòa toàn bộ quá trình.

Noãn nguyên bào chưa giảm phân, là tế bào lưỡng bội (2n = 46XX).

Chu kỳ đều chứng tỏ có phóng noãn, trong buồng trứng tồn tại nhiều nang thứ phát và 1 nang trội (Graaf).

TB sinh dục nguyên thủy di cư vào mào sinh dục, kích thích biểu mô phủ → hình thành dây sinh dục nguyên phát.

Testosterone kích thích tăng trưởng xương nhưng tăng tạo xương chủ yếu do estrogen (chuyển hoá từ testosterone qua aromatase).

Túi thai chỉ thấy được khi nồng độ β-hCG đạt ngưỡng phân biệt (discriminatory zone) ≈ 1000–1500 IU/ml đối với siêu âm đầu dò âm đạo. Trước ngưỡng này, phôi quá nhỏ để phản xạ sóng siêu âm.

Chửa ngoài tử cung thường vỡ sớm, gây chảy máu trong ổ bụng → dịch tự do, máu tụ cạnh tử cung. Phần lớn không thấy túi thai trong tử cung.

Khi vỡ, máu tràn ổ bụng → kích thích phúc mạc, dịch tự do nhiều, máu tụ cạnh tử cung là dấu hiệu gián tiếp quan trọng.

Chọc ối là xét nghiệm chẩn đoán xâm lấn, không phải sàng lọc. Các xét nghiệm sàng lọc gồm siêu âm, Double test, NIPT.

Double test thực hiện tối ưu ở 11–13 tuần 6 ngày, đánh giá nguy cơ lệch bội NST thông qua PAPP-A giảm và free β-hCG tăng do rối loạn phát triển bánh rau.