Bài Test Thần Kinh Và Hành Vi Số 3

Nhận biết giọng nói người quen là một quá trình học tập và tích lũy kinh nghiệm, do đó đây là phản xạ có điều kiện.

Trí nhớ dài hạn đòi hỏi sự thay đổi thực sự về mặt cấu trúc (tăng số lượng synap) và thay đổi hóa học (protein/peptide mới) để lưu trữ bền vững.

Khi cơ co, các cơ quan thụ cảm (như thể Golgi) cảm nhận được lực căng và sự thay đổi trương lực để báo về trung ương điều chỉnh.

Khám cảm giác rung (một loại cảm giác sâu) thường sử dụng âm thoa đặt lên các đầu xương như mắt cá chân hoặc xương bánh chè.

Sợi C là sợi nhỏ nhất, không có bao myelin, chuyên dẫn truyền cảm giác đau chậm và nhiệt độ với tốc độ thấp nhất.

Khi chất truyền tin gắn vào receptor kích thích, các kênh ion (như Na+) mở ra gây khử cực màng. Nếu sự khử cực đạt ngưỡng, điện thế hoạt động sẽ phát sinh.

Thiếu O2 làm ngừng trệ hoạt động của bơm Na+-K+-ATPase, dẫn đến mất điện thế nghỉ và làm giảm tính hưng phấn của nơ-ron.

Trí nhớ dài hạn đòi hỏi sự tổng hợp protein mới (peptid nhớ) và thay đổi thực thể về số lượng/hình thái các synap (tính dẻo thần kinh).

Các phân tử mùi (odorants) đóng vai trò là tác nhân hóa học, khi gắn vào thụ thể đặc hiệu sẽ kích hoạt dòng thác tín hiệu nội bào để khử cực nơ-ron khứu giác.

Hệ thống thính giác con người có thể phân biệt các tính chất của âm thanh như cao độ (tần số), cường độ và âm sắc.

Theo bản đồ tần số của màng nền (basilar membrane), các âm thanh tần số cao được nhận cảm ở phần đáy ốc tai (gần cửa sổ bầu dục).

Trong bệnh viễn thị, hình ảnh hội tụ phía sau võng mạc; việc dùng kính hội tụ giúp đưa điểm hội tụ về đúng trên võng mạc.

Vùng cảm giác thân thể sơ cấp (S1) nằm ở hồi sau trung tâm của thùy đỉnh, là nơi xử lý cuối cùng các cảm giác từ cơ thể.

Đây là hiện tượng cộng kích thích theo không gian (Spatial summation), khi nơron tích hợp tất cả các tín hiệu đến cùng lúc để quyết định có phát xung hay không.

Sự xâm nhập của các ion dương (Na+, Ca2+) vào tế bào gây ra hiện tượng khử cực màng (EPSP), dẫn đến trạng thái hưng phấn.

Sóng Alpha (8-13 Hz) đặc trưng cho trạng thái thư giãn, thức nhưng nhắm mắt. Sóng Beta xuất hiện khi mở mắt hoặc suy nghĩ tích cực.

Hệ thần kinh có tính mềm dẻo (Plasticity) chủ yếu qua việc thay đổi các kết nối synap, không phải bằng cách thay thế receptor từ vùng này sang vùng khác một cách cơ học như vậy.

Hệ giao cảm kích thích phân giải glycogen thành glucose để cung cấp năng lượng, không phải tổng hợp dự trữ.

Dịch não tủy được tiết ra từ đám rối mạch mạc và lưu thông trong khoang dưới nhện.

Phản xạ không điều kiện có trung tâm nằm ở các phần thấp của hệ thần kinh như tủy sống và thân não (dưới vỏ).

Vùng trước của vùng dưới đồi điều khiển hệ đối giao cảm, gây giảm nhịp tim và tăng cường hoạt động tiêu hóa.

Vỏ não trước trán đóng vai trò quan trọng trong trí nhớ làm việc và khả năng tập trung ngắn hạn.

Nồng độ CO2 cao hoặc O2 thấp là những tác nhân gây giãn mạch não mạnh nhất để tăng cường tưới máu nhằm đào thải CO2 và cung cấp oxy cho mô não.

Các chất dẫn truyền phân tử lớn (Neuropeptide) được tổng hợp tại thân nơron rồi mới vận chuyển dọc sợi trục đến cúc tận cùng. Chỉ các phân tử nhỏ mới được tổng hợp tại cúc tận cùng.

Phản xạ Golgi là phản xạ bảo vệ: khi cơ bị căng quá mức, nó sẽ gây ức chế (giãn cơ) để tránh đứt gân. Ngược lại, suốt cơ gây co cơ để duy trì chiều dài.

Vỏ não thường có tác dụng ức chế các trung tâm phản xạ ở dưới vỏ (như tủy sống). Khi vỏ não bị ức chế hoặc tổn thương, tác dụng kiểm soát này mất đi dẫn đến hiện tượng tăng phản xạ gân xương.

Một synap hóa học điển hình luôn gồm 3 thành phần chính: màng trước (chứa túi trung gian), khe synap và màng sau (chứa receptor).

Thể gối trong (Medial geniculate body) là trạm dừng chân của đường dẫn truyền thính giác trước khi lên vỏ não thính giác ở thùy thái dương.

Sóng Alpha (8-13 Hz) đặc trưng cho trạng thái thư giãn, nhắm mắt nhưng vẫn thức. Sóng Beta chỉ xuất hiện khi có hoạt động tư duy hoặc mở mắt.

MS là bệnh tự miễn tấn công bao Myelin của hệ thần kinh trung ương (Não, Tủy sống, Thần kinh thị giác). Cơ là cơ quan đáp ứng, không có bao Myelin thần kinh trung ương nên không phải vị trí bị khử myelin trực tiếp.

MS là bệnh tự miễn tấn công bao Myelin của hệ thần kinh trung ương (Não, Tủy sống, Thần kinh thị giác). Mô cơ không có bao myelin trung ương nên không bị tấn công trực tiếp.

Trình tự bệnh sinh: Tế bào T bị hoạt hóa -> Xuyên qua hàng rào máu não (khi hàng rào này tăng tính thấm) -> Giải phóng Cytokin gây viêm phá hủy Myelin.

Tế bào Muller là tế bào thần kinh đệm đóng vai trò nâng đỡ và chuyển hóa cho võng mạc, chúng không tạo ra các sợi trục thần kinh.

Phá hủy thụ thể Acetylcholine (ACh) là cơ chế của bệnh Nhược cơ, không liên quan đến quá trình khử Myelin trong bệnh MS.

MS gây tổn thương chất trắng (Myelin) trong trục não – tủy, không gây thương tổn tại cấu trúc tấm vận động giữa thần kinh và cơ ở ngoại vi.

Màng nhĩ có cấu tạo sợi đặc biệt để tăng độ bền và khả năng rung động: lớp sợi ngoài tỏa ra như nan hoa, lớp sợi trong chạy theo vòng tròn.

Tế bào Muller là tế bào thần kinh đệm (glial cells) đóng vai trò nâng đỡ, bảo vệ. Chúng không phải là neuron nên không tạo ra các sợi trục thần kinh (lớp sợi TK).

MS đặc trưng bởi sự tăng tính thấm hàng rào máu não và phá hủy bao Myelin (toàn bộ hoặc một phần). Ý (2) là cơ chế của bệnh Nhược cơ, không phải MS.

Trong quá trình phát triển phôi thai, các đường cong não (flexures) xuất hiện để phân chia các phần của ống não; đường cong cầu phân chia trám não thành não cuối (metencephalon) và não dưới (myelencephalon).

Thùy trước tuyến yên (tuyến yên tuyến) phát triển từ túi Rathke, một túi lồi lên từ ngoại bì trần miệng nguyên thủy.

Viêm màng não (Meningitis) thường là tình trạng viêm các màng bao bọc não và tủy sống, cụ thể là màng nhện và màng mềm (leptomeninges).

Bệnh thần kinh vận động đa tiêu điểm (MMN) đặc trưng bởi sự hiện diện của kháng thể kháng Ganglioside GM1 (IgM), gây block dẫn truyền thần kinh.

Trong võng mạc, các nơ-ron hai cực đóng vai trò là tế bào trung gian truyền tín hiệu từ tế bào thụ cảm (nón/que) sang tế bào hạch.

Tế bào có lông trong cơ quan Corti của tai trong là các tế bào biểu mô biệt hóa chuyên biệt để chuyển đổi rung động cơ học thành tín hiệu điện.

Ống ốc tai chứa cơ quan Corti, chuyên biệt cho chức năng thính giác. Các cấu trúc còn lại thuộc hệ thống tiền đỉnh, chuyên trách thăng bằng.

Tế bào ngón tay là các tế bào đệm nâng đỡ trong cơ quan Corti. Mỗi tế bào lông (tế bào thần kinh cảm giác) thường đi kèm với một tế bào ngón tay tương ứng để hỗ trợ cấu trúc.

Cơ quan Corti nằm trong ốc tai và là bộ phận nhận cảm âm thanh (thính giác). Hệ tiền đình gồm các ống bán khuyên, túi bầu dục và túi nhỏ.

Vết của túi bầu dục và túi nhỏ chứa các tế bào lông và tế bào đệm. Tế bào Schwann là tế bào tạo myelin ở thần kinh ngoại biên, không phải thành phần cấu tạo trực tiếp của biểu mô cảm giác vết.

Soi đáy mắt cho phép quan sát võng mạc, đĩa thị và mạch máu. Củng mạc là lớp vỏ ngoài cùng màu trắng, không thể quan sát được từ bên trong lòng nhãn cầu qua đồng tử.

Giác mạc có 5 lớp theo thứ tự: (a) Biểu mô trước -> (c) Màng Bowman (Màng Schwann) -> (d) Chân bì giác mạc (Nhu mô) -> (e) Màng Descemet -> (b) Biểu mô sau.

Các tế bào nón và que chứa sắc tố thị giác (như Rhodopsin). Khi có ánh sáng (Quang), các sắc tố này bị biến đổi cấu trúc hóa học, khởi phát tín hiệu điện thần kinh.

Biểu mô sau giác mạc (Nội mô giác mạc) là một lớp tế bào hình vảy (lát) đơn, có nhiệm vụ duy trì độ trong suốt của giác mạc bằng cách bơm nước ra ngoài.

Phần nhận cảm (đoạn ngoài và đoạn trong) của tế bào nón và que thực chất là các sợi nhánh (dendrites) đã được biệt hóa cực cao để chứa các đĩa sắc tố nhạy cảm với ánh sáng.

Mào và Vết là các vùng biểu mô cảm giác đặc biệt trong tai trong, được cấu tạo bởi lớp biểu mô trụ đơn bao gồm tế bào lông và tế bào nâng đỡ.

Giun lươn (Strongyloides stercoralis) thường nhiễm qua việc tiếp xúc trực tiếp với đất bẩn (ấu trùng xuyên qua da) hoặc qua việc ăn uống thực phẩm như rau sống bị nhiễm ấu trùng.

Sán lợn (Taenia solium) lây qua đường tiêu hóa khi con người ăn phải thịt lợn chưa nấu chín có chứa nang sán hoặc thức ăn/nước uống nhiễm trứng sán.

Vỏ là yếu tố độc lực quan trọng nhất của phế cầu khuẩn (S. pneumoniae), giúp vi khuẩn chống lại quá trình thực bào của hệ miễn dịch cơ thể.

Phế cầu khuẩn là vi khuẩn Gram (+), yếu tố độc lực quan trọng nhất giúp nó tránh bị thực bào là lớp vỏ (Capsule).

Tại nhiều khu vực, sau khi có vắc-xin Hib, Phế cầu (S. pneumoniae) đã trở thành tác nhân hàng đầu gây viêm màng não mủ ở người lớn và trẻ em trên 5 tuổi.

Người nhiễm sán lá phổi (Paragonimus) do ăn phải vật chủ trung gian thứ 2 là tôm, cua chưa nấu chín có chứa nang ấu trùng qua đường tiêu hóa.